აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი აცხადებს, რომ გუშინ ბიურგენშტოკში ირანთან გამართული მოლაპარაკებების დროს ისრაელსა და ლიბანში მოქმედ „ჰეზბოლას“ შორის „დეესკალაციის (კონფლიქტების თავიდან აცილების) მექანიზმზე“ მუშაობისას „ძალიან კარგი პროგრესი“ იქნა მიღწეული.
„ჩვენ გვსურს რეგიონული ცეცხლის შეწყვეტა, არა? გვინდა, რომ „ჰეზბოლამ“ შეწყვიტოს ცეცხლის გახსნა ჩვენი მეგობრების მიმართ ისრაელში. გვინდა, რომ ისრაელელებმა მშვიდობიანად შეძლონ ცხოვრება. ასევე გვსურს დავრწმუნდეთ, რომ როდესაც გარკვეული ინციდენტები ხდება, ისინი ფართომასშტაბიან ესკალაციაში არ გადაიზარდოს“, — განაცხადა მან შვეიცარიაში გამართულ პრესკონფერენციაზე.
მისი თქმით, მექანიზმის მიზანია ინციდენტების დროს პირდაპირი კომუნიკაციის დამყარება ისრაელს, ლიბანს, „ჰეზბოლასა“ და სხვა რეგიონულ პარტნიორებს შორის, ვინაიდან „ფაქტობრივად გუშინდელ დღემდე, სანამ ამას შევქმნიდით, მსგავსი დისკუსიების საწარმოებლად რეალური მექანიზმი არ არსებობდა“.
მიუხედავად იმისა, რომ ვენსი ამტკიცებს, თითქოს ეს კონცეფცია ახალია, კონფლიქტების თავიდან აცილების მექანიზმი სინამდვილეში ჯერ კიდევ ბაიდენის ადმინისტრაციის დროს შეიქმნა, 2024 წლის ნოემბერში ლიბანში მათ მიერ გაშუამავლებელი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ფარგლებში.
აღნიშნული კომისია მოიცავდა წარმომადგენლებს ისრაელიდან, ლიბანის მთავრობიდან, აშშ-დან, გაეროდან და საფრანგეთიდან. ის დღემდე მოქმედებს, თუმცა შეზღუდული ეფექტიანობით ხასიათდება.
ერთ-ერთი აშკარა განსხვავება ვენსის მიერ აღწერილ მექანიზმსა და უკვე არსებულს შორის არის ის, რომ ვიცე-პრეზიდენტის თქმით, ამჯერად დიალოგში „ჰეზბოლაც“ მიიღებს მონაწილეობას.
ვენსმა და აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ბოლო დღეებში გააკრიტიკეს ისრაელის საპასუხო დარტყმები „ჰეზბოლას“ თავდასხმებზე საკუთარ ჯარებზე და მათ არაპროპორციული უწოდეს. ვენსი ახლა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ „ისრაელსა და რეგიონის ნებისმიერ სხვა სახელმწიფოს აქვს თავდაცვის უფლება, თუმცა ჩვენ გვსურს დავრწმუნდეთ, რომ ყველას ექნება ეს თავდაცვის უფლება იმ ფონზე, როდესაც ვსაუბრობთ ამ კონფლიქტების დეესკალაციაზე, ნაცვლად იმისა, რომ სიტუაცია კონტროლიდან გამოვიდეს“.
ჟურნალისტის კითხვაზე, სურს თუ არა აშშ-ს, რომ ისრაელმა დატოვოს სამხრეთ ლიბანის უსაფრთხოების ზონა, ვენსმა პირდაპირი პასუხი არ გასცა, თუმცა კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ დეესკალაციის მცდელობები გრძელდება და დაიცვა ისრაელის არგუმენტაცია: „ჩვენ გვსურს, რომ ისრაელის უსაფრთხოება იყოს დაცული და ასევე გვსურს ლიბანის სუვერენიტეტის დაცვაც. ეს იქნება უწყვეტი დიალოგის თემა“.
„ისრაელელებმა ძალიან მკაფიოდ განაცხადეს, რომ მათ არ აქვთ ტერიტორიული პრეტენზიები სამხრეთ ლიბანზე. მიზეზი, რის გამოც ისინი მიიჩნევენ, რომ იქ უნდა იმყოფებოდნენ, არის მათი შეშფოთება სამხრეთ ლიბანში მყოფი „ჰეზბოლას“ მებრძოლების გამო, რომლებიც ისრაელის მიმართულებით ისვრიან“, — განაცხადა მან.
მისი თქმით, იმ ნიშნულამდე მიღწევა, „სადაც ლიბანის ტერიტორიული მთლიანობა და სუვერენიტეტი იქნება დაცული“ და „ისრაელის უსაფრთხოება იქნება გარანტირებული“, მოითხოვს კოორდინაციას როგორც ლიბანის შეიარაღებულ ძალებთან, ისე „ირანელებთან, რათა მათ მოთოკონ „ჰეზბოლა“.
